ประวัติสถาบันจิตวิทยาความมั่นคง

 

  การปฏิบัติการจิตวิทยาเป็นวิธีการเอาชนะฝ่ายตรงข้ามโดยไม่ต้องใช้อาวุธ ซึ่งประเทศต่าง ๆ ได้นำมาใช้ในชีวิตประจำวัน และได้วิวัฒนาการมาโดยลำดับ จนกระทั่งถึงปัจจุบัน ซึ่งนานาประเทศต่างก็ได้ยอมรับและตระหนักถึงคุณค่าของการปฏิบัติการจิตวิทยาเป็นอย่างดี ดังจะเห็นได้จากการจัดตั้งหน่วย และเจ้าหน้าที่สำหรับดำเนินงานด้านนี้ขึ้นอย่างจริงจังในบางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ รวมทั้งประเทศไทย โดยกองบัญชาการทหารสูงสุด (กรมเสนาธิการกลาโหมในขณะนั้น) ได้ริเริ่มจัดตั้งโรงเรียนสงครามจิตวิทยา เพื่อเปิดการศึกษา อบรมให้กับนายทหาร ผู้ซึ่งเกี่ยวข้องกับงานด้านนี้โดยเฉพาะขึ้นก่อนเป็นรุ่นแรก (รุ่นพิเศษ) เมื่อวันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๔๙๘ และสิ้นสุดลงในวันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๔๙๘ ใช้เวลาศึกษาอบรมรวม ๒๓ วัน โดยมีความมุ่งหมายที่จะให้นายทหารที่จบการศึกษาไปแล้ว สามารถเตรียมการจัดตั้งหน่วยรับผิดชอบดำเนินงานด้านนี้โดยตรง ณ เหล่าทัพต้นสังกัดเดิมของตนต่อไปได้

  กองบัญชาการทหารสูงสุดได้มีนโยบายที่จะให้มีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานเกี่ยวกับเรื่องนี้ อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิผล จึงให้เปิดการศึกษาหลักสูตรนี้ต่อไป โดยมอบให้ หัวหน้ากองการยุทธพิเศษ (เดิมชื่อกองสงครามจิตวิทยา) กรมยุทธการทหาร เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนรับผิดชอบต่อการดำเนินงานเปิดการศึกษา สำหรับนายทหารทุกเหล่าทัพ ตั้งแต่ รุ่นที่ ๑ ถึงรุ่นที่ ๓

  หลังจากนั้นคณะรัฐมนตรีได้มีมติให้หน่วยราชการทุกกระทรวงส่งข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ระดับ ชั้นเอกขึ้นไปเข้ารับการศึกษาร่วมกันทุกครั้งที่เปิดการศึกษา ตั้งแต่ รุ่นที่ ๔ เป็นต้นมา และเมื่อวันที่ ๑๙ ธันวาคม ๒๕๒๑ คณะรัฐมนตรีได้มีมติเป็นหลักการถาวรให้ส่วนราชการต่าง ๆ ส่งข้าราชการเข้ารับการศึกษา ใน สถาบันจิตวิทยาความมั่นคง กองบัญชาการทหารสูงสุด ได้โดยไม่ต้องขออนุมัติจากคณะรัฐมนตรีอีกนับตั้งแต่รุ่นที่ ๒๖ เป็นต้นมา จนกระทั่งถึงรุ่นปัจจุบัน

 

  ฉะนั้น จึงนับได้ว่าโรงเรียนแห่งนี้ เป็นโรงเรียนแห่งที่สองรองจากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร ที่ได้รวมเอา ข้าราชการพลเรือน ตำรวจ ทหาร และพนักงานรัฐวิสาหกิจเข้ามารับการศึกษาร่วมกัน

  ต่อมาการปฏิบัติการจิตวิทยาได้มีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการปฏิบัติการของฝ่ายเราและฝ่ายตรงข้าม ซึ่งต่างก็ใช้การปฏิบัติการจิตวิทยาอย่างกว้างขวาง และได้ผลมาโดยลำดับ จึงจำเป็นที่จะต้องให้ข้าราชการระดับบริหาร ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับงานทางด้านนี้ เข้ารับการศึกษาอบรมให้มีความรู้ ความเข้าใจและมีขีดความสามารถในการตอบโต้และปฏิบัติการจิตวิทยาในเชิงรุกแก่ฝ่ายตรงข้าม

  แต่เนื่องจากทางโรงเรียนสงครามจิตวิทยา ไม่สามารถตอบสนองความต้องการของทางราชการได้อย่างเต็มที่ เพราะการดำเนินงานกระทำได้ภายในขอบเขตจำกัด เนื่องจากไม่มีอัตราข้าราชการประจำของเจ้าหน้าที่ โรงเรียน ดังนั้น เพื่อให้สอดคล้องกับวิวัฒนาการทางด้านวิชาการ และความต้องการของสถานการณ์ในปัจจุบัน ทางราชการจึงได้พิจารณาจัดตั้ง "สถาบันจิตวิทยาความมั่นคง" ขึ้นแทน โรงเรียนสงครามจิตวิทยา โดยกำหนดให้มีอัตราประจำที่ถาวรเป็นของสถาบันการศึกษาเองขึ้นตรงต่อกรมยุทธการทหาร กองบัญชาการทหารสูงสุด ตั้งแต่วันที่ ๒๔ มกราคม ๒๕๒๑ และได้เปิดการศึกษาตั้งแต่ รุ่นที่ ๒๔ เป็นต้นมา จึงนับได้ว่าเป็นการศึกษารุ่นแรกของ สถาบันจิตวิทยาความมั่นคง สืบต่อจากการเปิดการศึกษาของโรงเรียนสงครามจิตวิทยา ที่ได้ดำเนินการไปแล้วในอดีต ๒๓ รุ่น

  ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๒๕ ได้มีคำสั่งกระทรวงกลาโหม (เฉพาะ) ที่ ๑๘๕/๒๕ ลงวันที่ ๗ ธันวาคม ๒๕๒๕ และ คำสั่งกองบัญชาการทหารสูงสุด (เฉพาะ) ที่ ๗๑/๒๕๒๖ ลงวันที่ ๑๙ มกราคม ๒๕๒๖ ให้มอบการบังคับบัญชา "สถาบันจิตวิทยาความมั่นคง กรมยุทธการทหาร" ขึ้นกับ "สำนักงานสารนิเทศ สำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการทหารสูงสุด" โดยมีพิธีส่งและรับมอบการบังคับบัญชาระหว่าง เจ้ากรมยุทธการทหาร กับ ผู้อำนวยการสำนักงานสารนิเทศ เมื่อวันที่ ๒๘ มกราคม ๒๕๒๖ ซึ่งเป็นห้วงระยะเวลาที่ข้าราชการนักศึกษาหลักสูตรการปฏิบัติการจิตวิทยาฝ่ายอำนวยการ รุ่นที่ ๓๗ กำลังศึกษาอยู่ดังนั้น สถาบันจิตวิทยาความมั่นคง จึงเป็นหน่วยขึ้นตรงต่อสำนักงานสารนิเทศ สำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการทหารสูงสุด นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

 

 เมื่อวันที่ ๒๙ สิงหาคม ๒๕๓๓ ได้มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการ และกำหนดหน้าที่ของส่วนราชการ กองบัญชาการทหารสูงสุด กระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๕๓๓ และ คำสั่งกระทรวงกลาโหม (เฉพาะ) ที่ ๕๕/๓๔ เรื่องแก้ไขอัตรากองบัญชาการทหารสูงสุด ให้สถาบันจิตวิทยาความมั่นคง สำนักงานสารนิเทศ สำนักผู้บัญชาการทหารสูงสุด กองบัญชาการทหารสูงสุด ขึ้นการบังคับบัญชากับสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ กองบัญชาการทหารสูงสุด ตั้งแต่วันที่ ๒๕ มีนาคม ๒๕๓๔ เป็นต้นมา

 ต่อมาเมื่อวันที่ ๓๑ ตุลาคม ๒๕๓๔ สถาบันจิตวิทยาความมั่นคง ได้พิจารณาเห็นสมควรกำหนดวันสถาปนาของหน่วยขึ้น โดยถือเอาวันที่โรงเรียนสงครามจิตวิทยา แปรสภาพเป็นสถาบันจิตวิทยาความมั่นคง เมื่อวันที่ ๒๔ มกราคม ๒๕๒๑ กำหนดเป็นวันสถาปนาสถาบันจิตวิทยาความมั่นคง